Mide ülseri

Mide ülseri (İng. gastric ulcer), mide mukozasında kas tabakasına ulaşan derin doku kaybıdır.

Etimoloji

Latince ulcus (yara) sözcüğünden gelir.

Oluşum, koruyucu düzeneklerle zarar verici etkenler arasındaki dengenin bozulmasına dayanır.^[1]

Koruyucu düzenekler mukus tabakası, bikarbonat salgısı, mukoza kanlanması ve prostaglandinlerdir.

Bu ilaçlar, siklooksijenaz enzimini engelleyerek koruyucu prostaglandin üretimini azaltır; hasar yerel değil sistemik bir etkidir.

Bu nedenle ilacın enjeksiyon yoluyla verilmesi ülser riskini ortadan kaldırmaz; bu, yaygın bir yanılgıdır.

Diğer nedenler arasında ağır hastalık zemininde gelişen stres ülseri, sigara, Zollinger-Ellison sendromu ve seyrek olarak kanser bulunur.

Mide ülseri ile onikiparmak bağırsağı ülseri arasında klinik farklar vardır.

Mide ülserinde ağrı yemekle artabilirken, onikiparmak bağırsağı ülserinde açlıkta ortaya çıkar ve yemekle geçer.

Ancak bu ayrım güvenilir değildir; hastaların önemli bir bölümü tipik olmayan yakınmalar tanımlar.

En kritik ayrım, kötü huylu olasılığıdır: mide ülseri kanser olabilirken, onikiparmak bağırsağı ülseri neredeyse hiç değildir.

Bu nedenle mide ülserinden biyopsi alınması ve iyileşmenin endoskopiyle doğrulanması zorunludur.

İyileşmeyen ülser, kanıtlanana kadar kötü huylu kabul edilir; bu kural yaşamsaldır.

Hastaların önemli bir bölümü, özellikle yaşlılar ve ağrı kesici kullananlar belirtisizdir.

Bu grupta ilk bulgu kanama ya da delinme olabilir; ağrı kesicilerin ağrıyı maskelemesi bu durumu açıklar.

Kanama, en sık komplikasyondur; kanlı kusma ve siyah dışkı ile belirir.

Delinme ani ve şiddetli ağrı yapar; karın tahta sertliğinde bulunur ve acil cerrahi gerektirir.

Mide çıkışında darlık, yineleyen kusma ve kilo kaybına yol açar.

Tanı endoskopi ile konur; Helicobacter pylori varlığı araştırılmalıdır.

Test öncesinde asit baskılayıcı ilaçların ve antibiyotiklerin kesilmesi gerekir; aksi durumda yanlış negatif sonuç alınır.

Bu ayrıntı sıklıkla atlanır ve tedavi eksik kalır.

Tedavide proton pompası engelleyicileri ve etken varsa eradikasyon tedavisi uygulanır.

Eradikasyon başarısının doğrulanması gerekir; bu adım yinelemenin önlenmesinde belirleyicidir.

Ağrı kesici kullanımı sürecekse, koruyucu tedavi eklenir ya da daha güvenli seçenekler tercih edilir.

Sigaranın bırakılması iyileşmeyi hızlandırır ve yinelemeyi azaltır.

↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.