Mide kanseri

Mide kanseri (İng. gastric cancer), mide mukozasından köken alan kötü huylu tümördür.

Etimoloji

Türkçe "mide" sözcüğü ile kanser teriminin birleşimidir; Latince carcinoma ventriculi olarak adlandırılır.

Tümörlerin büyük bölümü adenokarsinomdur; iki temel histolojik tip ayrılır.^[1]

Bağırsak tipi, kronik iltihap zemininde gelişir ve basamaklı bir süreç izler.

Bu basamaklar sırasıyla kronik gastrit, mukoza incelmesi, bağırsak tipi değişim ve displazidir; bu sıralama, önlenebilirliğin temelidir.

Yaygın tip ise genç hastalarda görülür, kadınlarda daha sıktır ve mide duvarına yayılarak sertleşmeye yol açar.

Bu tip, mukoza yüzeyinde belirgin kitle oluşturmayabilir; endoskopide gözden kaçması önemli bir tuzaktır.

Bu nedenle mide duvarının sert ve genişlemeyen görünümü, yüzey normal olsa bile kuşku uyandırmalıdır.

En önemli risk etkeni Helicobacter pylori enfeksiyonudur; bakterinin yol açtığı kronik iltihap süreci başlatır.

Bakterinin tedavi edilmesi, kanser riskini azaltır; bu, önlenebilir kanserlerin en belirgin örneklerinden biridir.

Diğer risk etkenleri tuzlu ve tütsülenmiş besinler, sigara, aile öyküsü ve geçirilmiş mide ameliyatlarıdır.

Kalıtsal yaygın mide kanseri sendromunda, belirli bir gen bozukluğu taşıyan bireylerde risk çok yüksektir; önleyici mide çıkarılması gündeme gelir.

Bu sendromda meme kanseri riski de artmıştır; aile öyküsü bu açıdan sorgulanmalıdır.

Erken evrede belirti yoktur; bu sessizlik, geç tanının başlıca nedenidir.

İlerleyen evrede iştahsızlık, kilo verme, erken doyma, dispepsi, bulantı ve kansızlık görülür.

Uyarıcı bulgular arasında yutma güçlüğü, kusma, sindirim sistemi kanaması ve kitle bulunur; bu bulgular ivedi endoskopi gerektirir.

Yeni başlayan hazımsızlık yakınması, ileri yaşta asit baskılayıcı tedaviyle geçiştirilmemelidir; bu, sık yapılan bir hatadır.

Asit baskılayıcı ilaçlar belirtileri geçici olarak düzeltir ve tanıyı geciktirir.

Tanı, endoskopi ve çok sayıda biyopsi ile konur; tek biyopsi yeterli olmayabilir.

Evrelemede bilgisayarlı tomografi, endoskopik ultrason ve seçilmiş olgularda tanısal laparoskopi kullanılır.

Laparoskopi, görüntülemede saptanamayan karın zarı yayılımını ortaya koyar ve gereksiz ameliyatı önler.

Tedavi, evreye göre belirlenir; erken lezyonlarda endoskopik çıkarım, ilerlemiş olgularda cerrahi ve kemoterapi birleşimi uygulanır.

Ameliyat öncesi ve sonrası kemoterapi, yaşam süresini uzatır.

Yaygın tarama, hastalığın sık görüldüğü ülkelerde uygulanır ve erken tanı oranını belirgin biçimde artırmıştır.

↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.