Miyoklonik
Miyoklonik (İng. myoclonic; Yun. mys kas, klonos çırpınma), kaslarda ani ve kısa süreli istemsiz sıçramalarla seyreden durumları niteleyen sıfattır.
Etimoloji
Yunanca mys (kas) ve klonos (çırpınma, karışıklık) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Miyoklonus, ani ve şimşek gibi hızlı kas kasılmasıdır; kasılmanın kendisi olumlu, kas tonusunun ani kaybı ise olumsuz biçim olarak adlandırılır.[1]
Olumsuz biçimin en bilinen örneği asteriksistir; metabolik ensefalopatilerde görülür.
Bu iki biçimin aynı çatı altında toplanması, mekanizmanın ortaklığından kaynaklanır.
Bulgu, iyi huylu ve ciddi durumların her ikisinde de görülebilir; ayrım klinik değerlendirmeyle yapılır.
Uykuya dalarken görülen sıçramalar tümüyle normaldir ve hastalık göstergesi değildir.
Buna karşın uyanıkken, yaygın ve yineleyen sıçramalar araştırma gerektirir.
Kökene göre dört grup ayrılır: beyin kabuğu, beyin kabuğu altı, omurilik ve çevresel kaynaklı.
Bu ayrım tedaviyi belirler; beyin kabuğu kaynaklı biçimler antiepileptiklere yanıt verir.
Epileptik biçimler arasında juvenil miyoklonik epilepsi öne çıkar; ergenlikte başlar ve sabah saatlerinde belirgin sıçramalarla tanınır.
Hastalar bu sıçramaları sakarlık olarak niteler ve kahvaltıda bardağı düşürmekten yakınır; bu ayrıntı sorgulanmadığında tanı gecikir.
Bu tanı önemlidir; belirli antiepileptik ilaçlar tabloyu ağırlaştırır, doğru ilaç ise nöbetleri büyük ölçüde denetler.
Bu nedenle nöbet türünün doğru sınıflandırılması belirleyicidir.
Epileptik olmayan nedenler geniştir. Metabolik bozukluklar, özellikle böbrek yetmezliği ve karaciğer yetmezliği sık nedenlerdir.
İlaçlar önemli bir gruptur; opioidler, belirli antibiyotikler, lityum ve antidepresanlar miyoklonus yapabilir.
Böbrek yetmezliğinde opioid yıkım ürünlerinin birikmesi tipik bir örnektir; ilaç değişimiyle tablo düzelir.
Serotonin sendromunda miyoklonus, tanı ölçütleri arasındadır ve alt uçlarda belirgindir.
Nörodejeneratif hastalıklarda görülür; Creutzfeldt-Jakob hastalığında hızlı ilerleyen demans ile birlikte ortaya çıkması tanısal değeri yüksek bir birlikteliktir.
Kalp durması sonrası gelişen yaygın miyoklonus, ağır beyin hasarını düşündürür.
Ancak bu bulgu tek başına kötü sonucu kesinleştirmez; erken dönemde verilen umutsuz kararlar hatalı olabilir.
Bu uyarı, güncel yoğun bakım uygulamasında önemli bir değişikliktir.
Tedavi, öncelikle nedene yöneliktir; ilaç kesilmesi ya da metabolik düzeltme çoğu olguda yeterlidir.
Belirtiye yönelik tedavide klonazepam, levetirasetam ve valproat kullanılır.
Eş anlamlılar
- Miyoklonus
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 12. baskı, 2023.