Oksijen flush valfi

Oksijen flush valfi (İng. oxygen flush valve), anestezi cihazında basınçlı oksijeni doğrudan ve yüksek akımla solunum devresine veren düğmedir. Vaporizatörü ve akım ölçerleri atlayarak çalışır.

Etimoloji

İngilizce flush sözcüğü, ani ve yüksek akımlı boşaltmayı belirtir; düğme, devreyi hızla oksijenle doldurma işlevini anlatır.

Klinik bağlam

Valf basıldığında, oksijen doğrudan yüksek basınçlı hattan alınarak dakikada 35-75 litre gibi çok yüksek bir akımla devreye verilir. Kritik özelliği, bu akımın vaporizatörü atlamasıdır: verilen gaz saf oksijendir ve anestezik içermez. Bu tasarım, iki karşıt sonuç doğurur — bir yandan devreyi hızla oksijenle doldurma olanağı sağlar, diğer yandan yanlış kullanıldığında anestezik derişimini ani biçimde seyrelterek hastanın yüzeyselleşmesine yol açar.

Yerinde kullanım alanları sınırlıdır: devre kaçağı ya da rezervuar balonun sönmesi durumunda hızlı doldurma, kaçak testinin yapılması, devrenin anestezik ajandan arındırılması ve — malign hipertermi tetiklendiğinde — uçucu ajanın hızla yıkanması. Ayrıca inhalasyon indüksiyonundan sonra devrenin temizlenmesi gibi durumlarda kullanılır.

Riskler iki başlıkta toplanır. Birincisi, intraoperatif farkındalıktır: valfin uzun süre ya da yinelenen biçimde basılması, alveol anestezik derişimini düşürerek anestezinin farkında olmadan yüzeyselleşmesine neden olabilir. Bu risk, kas gevşetici kullanılan hastalarda özellikle tehlikelidir, çünkü hasta hareketle uyarı veremez. İkincisi barotravmadır: yüksek akım, ekspiryum yolu kapalıyken ya da basınç sınırlayıcı valf kapalı konumdayken devrede hızla basınç yükselmesine yol açar. Özellikle çocuklarda ve küçük tidal hacimlerle ventile edilen hastalarda bu risk belirgindir; akciğerde aşırı genişleme, pnömotoraks ve dolaşım bozukluğu gelişebilir.

Bu nedenle modern cihazlarda güvenlik önlemleri bulunur: valfin kazayla basılmasını engelleyen mahfazalı tasarım, mekanik ventilasyon sırasında akımın kısıtlanması ve basınç sınırlama düzenekleri. Bununla birlikte cihaz tasarımları arasında farklılıklar bulunduğundan, kullanıcının kendi cihazının davranışını bilmesi gerekir.

Valf, ayrıca cihaz kontrolünün bir parçası olarak kullanılır; günlük denetimde devre bütünlüğünün ve akımın doğrulanmasında işlev görür. Ancak kontrol sırasında kapnografi ve gaz analizörü ayarlarının etkilenebileceği unutulmamalıdır.

Klinik tuzakların başında, oksijen satürasyonu düştüğünde refleks olarak valfe basılması gelir; bu, altta yatan nedeni — havayolu tıkanıklığı, tüpün yer değiştirmesi, pnömotoraks, bronkospazm — gizleyebilir ve yalnızca geçici bir düzelme sağlar. Doğru yaklaşım, sorunun kaynağının sistematik biçimde araştırılmasıdır. Bir diğeri, uzun süreli basılması nedeniyle anestezik derişiminin izlenmemesidir; kullanım sonrası soluk sonu ajan derişimi mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıca valfin, hasta devreye bağlı değilken basılmasının ortam havasına yüksek derişimde oksijen salarak yangın riskini artırdığı akılda tutulmalıdır.

Eş anlamlılar

• Oksijen flush düğmesi
• Hızlı oksijen valfi

İlgili terimler

• Anestezi cihazı
• Anestezi devresi
• Çember sistem
• Barotravma
• İntraoperatif farkındalık