Piyüri
Piyüri (İng. pyuria; Yun. pyon "irin" + ouron "idrar"), idrarda normalin üzerinde lökosit bulunmasıdır; santrifüjlenmemiş idrarda ≥10 lökosit/mm³ ya da santrifüjlenmiş idrar sedimentinde büyük büyütme alanında ≥5–10 lökosit görülmesi olarak tanımlanır ve üriner sistemde inflamasyonun göstergesidir.
Etimoloji
Yunanca pyon (irin, cerahat) ve ouron (idrar) sözcüklerinden türetilmiştir; sözcük anlamıyla "irinli idrar" demektir.
Klinik bağlam
Piyüri, üriner sistemde lökosit göçüne yol açan her sürecin ortak bulgusudur; en sık nedeni idrar yolu enfeksiyonu olmakla birlikte enfeksiyona özgül değildir. Saptanmasında idrar mikroskopisi referans yöntemdir; çubuk (dipstik) testindeki lökosit esteraz, lökositlerin ürettiği enzimi göstererek dolaylı ve pratik bir tarama sağlar, nitrit pozitifliğiyle birlikte bakteriyel enfeksiyon olasılığını güçlendirir; ancak her iki testin de duyarlılık ve özgüllüğü sınırlıdır ve sonuçlar klinik bağlamla yorumlanır. Kritik kavram "steril piyüri"dir: piyüriye standart idrar kültüründe üreme eşlik etmiyorsa, kısmen tedavi edilmiş enfeksiyon, standart besiyerinde üremeyen etkenler (Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Ureaplasma, genitoüriner tüberküloz, mantarlar), üriner sistemin enfeksiyon dışı inflamasyonu (interstisyel nefrit — özellikle ilaç ilişkili —, nefrolitiazis, üriner sistem tümörleri, yabancı cisim ve kateter, geçirilmiş ürolojik girişim, papilla nekrozu, polikistik böbrek), komşu organ inflamasyonu (apandisit, divertikülit) ve sistemik hastalıklar (Kawasaki hastalığı, lupus nefriti) akla getirilmelidir; tekrarlayan steril piyüride idrarda tüberküloz araştırması klasik öneridir.[1][2] Yorumlamanın en önemli pratik ilkesi, piyürinin tek başına tedavi endikasyonu olmamasıdır: asemptomatik bakteriürili bireylerin ve kateter taşıyanların çoğunda piyüri bulunur ve varlığı, belirtisiz hastada antibiyotik kararını değiştirmez; tersine, semptomatik hastada piyürinin yokluğu idrar yolu enfeksiyonu tanısını zayıflatır ve alternatif tanıların aranmasını gerektirir.[3] Lökosit silendirlerinin eşlik ettiği piyüri, inflamasyonun böbrek parankimi kaynaklı olduğunu (piyelonefrit, interstisyel nefrit) gösteren değerli bir bulgudur; eozinofilüri ise ilaç ilişkili interstisyel nefriti düşündürmekle birlikte tanısal doğruluğu sınırlıdır. Örnekleme tekniği yorumu doğrudan etkiler: vajinal sekresyonla kontaminasyon (bol yassı epitel hücresi eşliğinde) yalancı piyürinin başlıca nedenidir ve orta akım tekniği ya da kateter örneğiyle giderilir.
Eş anlamlılar
- Lökositüri
- İdrarda lökosit (bulgu tanımı olarak)
- Steril piyüri (kültür negatif form için)
İlgili terimler
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Asemptomatik bakteriüri
- İdrar analizi
- Piyelonefrit
- İnterstisyel nefrit
- Hematüri
Kaynaklar
- ↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.
- ↑ Wise GJ, Schlegel PN, Sterile Pyuria, New England Journal of Medicine, 2015.
- ↑ Nicolle LE, Gupta K, Bradley SF ve ark., Clinical Practice Guideline for the Management of Asymptomatic Bacteriuria: 2019 Update by the Infectious Diseases Society of America, Clinical Infectious Diseases, 2019.