Staphylococcus aureus

Staphylococcus aureus (İng. Staphylococcus aureus), deri ve burun florasında bulunabilen, ciddi enfeksiyonlara yol açan gram pozitif koktur.

Etimoloji

Yunanca staphyle (üzüm salkımı) ve kokkos (tane) sözcükleri ile Latince aureus (altın renkli) sözcüğünden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Bakteri, insanların önemli bir bölümünde burun ve deride kolonize halde bulunur; kolonizasyon, enfeksiyon için risk oluşturur. Katalaz ve koagülaz pozitifliği, diğer stafilokoklardan ayırır.

Etken, çok sayıda virülans etkeni taşır: doku yıkıcı enzimler, biyofilm oluşturma yeteneği ve toksinler. Bu çeşitlilik, yüzeysel deri enfeksiyonundan ölümcül sepsise uzanan geniş bir yelpazeyi açıklar.

Klinik tablolar arasında deri ve yumuşak doku enfeksiyonları, apse, selülit, yara enfeksiyonu, pnömoni, osteomiyelit, septik artrit, enfektif endokardit, protez ve kateter enfeksiyonları ile sepsis bulunur.

Toksin aracılı hastalıklar ayrı bir gruptur: haşlanmış deri sendromu, toksik şok sendromu ve gıda zehirlenmesi. Gıda zehirlenmesinde hazır toksin alındığından belirtiler çok hızlı başlar ve antibiyotik gereksizdir.

Kan dolaşımı enfeksiyonu, klinik açıdan en kritik durumdur. Kan kültüründe bu bakterinin üremesi hiçbir zaman kirlenme sayılmaz; her olguda tedavi ve odak araştırması gerekir. Bu kural, alanın en önemli güvenlik ilkelerindendir.

Bakteriyemi saptandığında yapılması gerekenler tanımlanmıştır: enfeksiyon kaynağının bulunup denetlenmesi, damar içi araçların çıkarılması, ekokardiyografi ile endokarditin araştırılması, izlem kan kültürlerinin alınması ve yeterli süre damar içi tedavi. Tedavinin erken kesilmesi, yineleme ve metastatik odakların gelişmesine yol açar.

Direnç durumu tedaviyi belirler. Metisiline duyarlı suşlarda beta-laktam antibiyotikler, vankomisinden belirgin biçimde daha etkilidir; duyarlı bakteride vankomisin kullanımını sürdürmek tedavi başarısızlığına yol açar. Bu, öğretici bir klinik tuzaktır.

Metisiline dirençli suşlarda ise tüm beta-laktamlar dirençli kabul edilir; laboratuvar bazılarını duyarlı bulsa bile kullanılmaz. Bu suşlar hem hastane hem toplum kökenli olabilir; toplum kökenli olanlar sıklıkla deri ve yumuşak doku enfeksiyonu yapar.

Biyofilm oluşturması, protez ve kateter enfeksiyonlarında tedavi başarısızlığının temel nedenidir; aracın çıkarılması çoğu kez zorunludur.

Apse varlığında antibiyotik tek başına yetersizdir; boşaltma tedavinin ayrılmaz parçasıdır.

Korunmada el hijyeni, ameliyat öncesi burun taşıyıcılığının giderilmesi, deri hazırlığı ve kateter önlem demetleri etkilidir.

Eş anlamlılar

• Altın sarısı stafilokok

İlgili terimler

• Bakteri
• Sepsis
• Enfektif endokardit
• Antibiyotik direnci
• Selülit