Tiroit nodülü

Tiroit nodülü (İng. thyroid nodule), tiroit bezi içinde çevre dokudan ayırt edilebilen sınırlı kitledir.

Etimoloji

Yunanca thyreos (kalkan) sözcüğünden gelen tiroit terimi ile Latince nodulus (küçük düğüm) sözcüğünün birleşimidir.

Klinik bağlam

Nodüller toplumda çok yaygındır; ileri yaşta ve kadınlarda sıklığı artar. Ultrasonografi ile bakıldığında büyük bir bölümünde nodül saptanır. Buna karşılık kötü huylu olanların oranı düşüktür. Bu nedenle değerlendirmenin amacı, kanser riski taşıyan az sayıdaki nodülü ayırt etmek ve gereksiz girişimlerden kaçınmaktır.

Değerlendirmenin ilk adımı, tiroit uyarıcı hormon ölçümüdür. Düzey baskılanmışsa, sintigrafi ile nodülün sıcak olup olmadığı araştırılır; sıcak nodüller hemen daima iyi huyludur ve biyopsi gerekmez. Bu basamağın atlanarak doğrudan biyopsi yapılması, sık görülen gereksiz bir uygulamadır.

Hormon düzeyi normal ya da yüksekse ultrasonografik değerlendirme yapılır. Kuşku uyandıran özellikler şunlardır: belirgin hipoekojenite, düzensiz sınır, mikrokalsifikasyon, boydan uzun görünüm ve kapsül dışına taşma. Bu özellikler, boyuttan daha değerlidir; yalnızca büyüklüğe göre karar verilmesi yanlıştır.

Boyun lenf düğümlerinin değerlendirilmesi de zorunludur; kuşkulu lenf düğümü, nodülün özelliklerinden bağımsız olarak ileri incelemeyi gerektirir.

Klinik uyarıcı bulgular arasında hızlı büyüme, sert ve çevre dokuya yapışık kitle, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, boyun bölgesine radyoterapi öyküsü ve ailede tiroit kanseri öyküsü sayılır. Ses kısıklığı, sinir tutulumunu düşündürdüğünden özellikle önemlidir.

Tanıda ince iğne aspirasyon biyopsisi kullanılır; sonuçlar standart bir sistemle sınıflandırılır ve her kategori farklı yönetim gerektirir. Yetersiz örnek durumunda işlem yinelenir.

Aşırı tanı, alanın en önemli sorunlarındandır. Yaygın tarama uygulamaları, hiçbir zaman zarar vermeyecek küçük kanserlerin saptanmasına ve gereksiz ameliyatlara yol açmıştır. Bu nedenle belirtisiz kişilerde rutin tarama önerilmez ve düşük riskli küçük kanserlerde etkin izlem bir seçenek olarak sunulur.

Rastlantısal olarak başka bir görüntülemede saptanan nodüller, ayrı bir grup oluşturur; bunların da aynı ölçütlerle değerlendirilmesi gerekir.

Bası belirtileri yapan büyük nodüllerde ve kanser saptanan olgularda cerrahi uygulanır; tiroidektomi komplikasyonları gözetilerek karar verilir.

İzlemde, iyi huylu olduğu gösterilen nodüller aralıklı ultrasonografiyle değerlendirilir; belirgin büyüme ya da yeni kuşkulu özelliklerin ortaya çıkması biyopsinin yinelenmesini gerektirir.

Eş anlamlılar

• Guatr nodülü

İlgili terimler

• Tiroit bezi
• Tiroidektomi
• Hipertiroidi
• Ultrasonografi
• Tarama