Tiroidektomi
Tiroidektomi (İng. thyroidectomy), tiroit bezinin tümünün ya da bir bölümünün cerrahi olarak çıkarılmasıdır.
Etimoloji
Yunanca thyreos (kalkan) ve ektome (çıkarma) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Başlıca uygulama gerekçeleri tiroit kanseri, ilaç tedavisine yanıt vermeyen ya da uygun olmayan hipertiroidi, bası belirtileri yapan büyük guatr, kuşkulu nodüller ve kozmetik sorun yaratan büyümelerdir.[1]
Ameliyatın en önemli komplikasyonları, bezin komşuluğundaki yapıların yaralanmasıyla ilişkilidir.
Rekürren laringeal sinir yaralanması, ses kısıklığına yol açar. Tek taraflı hasarda ses kısılır ve sıvı içeceklerde yutma güçlüğü olur. İki taraflı hasar ise ses tellerinin orta hatta kalmasına ve havayolu tıkanıklığına neden olur; bu durum acil havayolu girişimi gerektirir ve alanın en tehlikeli komplikasyonudur.
Bu nedenle ameliyat öncesi ve sonrası ses teli değerlendirmesi önerilir. Ameliyat sırasında sinir izleme yöntemleri kullanılır.
Üst laringeal sinirin dış dalının yaralanması, sesin yüksek perdelerinin kaybına yol açar; şarkıcılarda ve ses profesyonellerinde belirgin sorun yaratır. Bu komplikasyon daha az bilinir ve gözden kaçar.
Paratiroit bezlerinin çıkarılması ya da kanlanmasının bozulması hipokalsemiye yol açar. Belirtiler ağız çevresinde ve parmaklarda uyuşma, kas kramplarında artış ve ağır olgularda laringospazm ile tetanidir. Bu nedenle ameliyat sonrası kalsiyum düzeyi izlenir; erken dönemde paratiroit hormonu ölçümü, riskli hastaları belirlemede yararlıdır.
Kalsiyum düşüklüğü genellikle geçicidir; ancak kalıcı olabilir ve ömür boyu tedavi gerektirir. Magnezyum eksikliğinin de kalsiyumu düşürebileceği ve düzeltilmeden yanıt alınamayacağı unutulmamalıdır.
Ameliyat sonrası boyunda gelişen hematom, acil bir durumdur. Boyunda hızla büyüyen şişlik, solunum sıkıntısı ve stridor ile ortaya çıkar; havayolu basısı nedeniyle yaşamı tehdit eder. Bu durumda yara yerinin yatak başında açılarak boşaltılması gerekir; ameliyathaneye nakil için beklenmesi ölümcül olabilir. Bu bilgi, cerrahi servislerinde çalışan tüm ekip için zorunludur.
Ameliyat öncesi hazırlıkta, hipertiroidi olan hastalarda tiroit fırtınasını önlemek için tedaviyle ötiroit duruma getirilmesi gerekir.
Bezin tümünün çıkarıldığı olgularda ömür boyu tiroit hormonu tedavisi zorunludur; tedavinin kesilmesi hipotiroidi ve ağır olgularda miksödem komasına yol açar.
Kanser olgularında, ameliyat sonrası radyoaktif iyot tedavisi ve tiroglobulin ile izlem uygulanır.
Eş anlamlılar
- Tiroit ameliyatı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.