Subdural hematom

Subdural hematom (İng. subdural hematoma), sert zar ile araknoid zar arasında kan birikmesidir.

Etimoloji

Latince sub (altında) ve dura (sert zar) sözcükleri ile hematom teriminin birleşimidir.

Klinik bağlam

Kanama, beyin yüzeyinden sert zara uzanan köprü toplardamarlarının yırtılmasına bağlıdır. Bu damarlar, beyin hareket ettiğinde gerilir; bu nedenle hızlanma-yavaşlama tipi yaralanmalarda kolayca yırtılır.

Yaşlılarda ve alkol kullanım bozukluğu olanlarda beyin hacminin azalması, bu damarları daha da gerginleştirir. Bu nedenle bu gruplarda çok küçük travmalarla, hatta belirgin travma olmadan kanama gelişebilir.

Akut, subakut ve kronik biçimleri vardır. Akut biçim travmadan hemen sonra ortaya çıkar ve genellikle ağır seyreder. Kronik biçim ise haftalar sonra belirti verir.

Kronik biçim, alanın en önemli klinik tuzağıdır. Travma öyküsü çoğu kez hatırlanmaz; belirtiler sinsi ve değişkendir. Baş ağrısı, bilinç bulanıklığı, kişilik değişikliği, dengesizlik, düşme ve dalgalanan bilinç görülür.

Bu tablo, sıklıkla demans, deliryum ya da inme sanılır. Yaşlıda açıklanamayan bilişsel gerileme ya da yürüme bozukluğunda bu tanı akla getirilmelidir; tedavi edilebilir olması bunu önemli kılar.

Antikoagülan ve antiagregan kullanımı riski belirgin biçimde artırır; bu ilaçları kullanan yaşlıda küçük travma sonrası bile görüntüleme eşiği düşük tutulmalıdır.

Görüntülemede hilal biçiminde koleksiyon görülür ve kafatası dikişlerini aşar; bu özellik, epidural kanamadan ayırır. Epidural kanama ise içbükey mercek biçimindedir ve dikişleri aşmaz.

Kronik biçimde koleksiyonun yoğunluğu zamanla azalır; iki taraflı ve eşit yoğunluktaki koleksiyonlar gözden kaçabilir. Orta hat yapılarının kaymaması, iki taraflı kanamada yanıltıcıdır.

Yönetim, kanamanın büyüklüğüne, orta hat kaymasına ve klinik duruma göre belirlenir. Küçük ve belirtisiz koleksiyonlar izlenebilir; kitle etkisi bulunanlarda cerrahi boşaltma uygulanır.

Kronik biçimde burr hole drenajı etkilidir. Orta meningeal arter embolizasyonu, yineleme oranını azaltan yeni bir yaklaşımdır.

Antikoagülan kullanan hastada, ilacın etkisinin geri çevrilmesi gecikmeden yapılmalıdır. Varfarin için protrombin kompleksi konsantresi ile birlikte K vitamini verilir; yalnızca K vitamini yetersizdir.

Antikoagülan tedavinin yeniden başlatılma zamanı, tromboz riski ile yeniden kanama riski tartılarak belirlenir.

Nöbet gelişebilir; ancak profilaktik antiepileptik kullanımı ayrım gözetmeden uygulanmaz.

Eş anlamlılar

• Subdural kanama

İlgili terimler

• Kafa içi kanama
• Travmatik beyin hasarı
• Deliryum
• Antikoagülan tedavi
• Kafa içi basınç artışı