İmmünglobulin

İmmünglobulin (İng. immunoglobulin), B hücreleri ve plazma hücreleri tarafından üretilen, antijenleri özgül biçimde tanıyan protein grubudur.

Etimoloji

Latince immunis (bağışık) sözcüğü ile globulin teriminin birleşimidir.

Molekül, iki ağır ve iki hafif zincirden oluşan Y biçimli bir yapıdır.^[1]

Uç bölgeler antijeni tanır; taban bölge ise etkinin türünü belirler.

Bu ikili yapı, aynı özgüllükteki antikorun farklı işlevler görebilmesini açıklar.

Beş ana sınıf bulunur ve her birinin işlevi farklıdır.

IgG, kanda en bol bulunan sınıftır ve plasentayı geçen tek antikordur.

Bu geçiş, yenidoğanın ilk aylardaki korunmasını sağlar; aynı zamanda bazı hastalıkların bebeğe geçmesini açıklar.

Nitekim annedeki antikorlar, yenidoğanda geçici miyastenia gravis ya da hemolitik hastalık oluşturabilir.

IgM, enfeksiyonda ilk üretilen sınıftır; büyük yapısı nedeniyle dokulara geçemez.

Bu nedenle IgM pozitifliği yeni enfeksiyonu, IgG pozitifliği ise geçirilmiş enfeksiyonu ya da bağışıklığı gösterir.

Bu ayrım, serolojik testlerin yorumlanmasında temeldir.

IgA, mukozal salgılarda bulunur; sütte, tükürükte ve bağırsak salgısında yoğundur.

Bu sınıf, mukoza yüzeylerinde mikroorganizmaların yapışmasını engeller.

IgE, alerjik tepkilerden ve parazit savunmasından sorumludur; kanda çok az bulunur.

IgD'nin işlevi tam olarak aydınlatılamamıştır.

Düzeylerin ölçümü, bağışıklık yetmezliklerinin tanısında kullanılır.

Düşüklük hipogamaglobulinemi, yükseklik ise hipergamaglobulinemi olarak adlandırılır.

Ancak düzey tek başına yetersizdir; işlevsel yanıtın sınanması gerekir.

Bu nedenle aşılara verilen antikor yanıtı değerlendirilmelidir; bu adım sıklıkla atlanır.

Elektroforezde bandın biçimi belirleyicidir; dar tabanlı keskin dikme monoklonal gamopatiyi gösterir.

Bu bulgu, multipl miyelom açısından ileri inceleme gerektirir.

Tedavi amacıyla da kullanılırlar; yerine koyma tedavisi antikor eksikliğinde uygulanır.

Yüksek doz damar içi uygulama ise otoimmün hastalıklarda bağışıklığı düzenleyici etki gösterir.

Bu iki kullanım, doz ve amaç açısından tümüyle farklıdır.

Özgül immünglobulinler, temas sonrası korunmada kullanılır; kuduz, hepatit B ve tetanoz bu kapsamdadır.

Anti-D immünglobulin, Rh uyuşmazlığında duyarlanmayı önler.

IgA eksikliği olan hastalarda ürün uygulanması, ağır alerjik tepkiye yol açabilir.