Hipergamaglobulinemi
Hipergamaglobulinemi (İng. hypergammaglobulinemia), kanda gama globulin, yani immünglobulin düzeyinin artmasıdır.
Etimoloji
Yunanca hyper (aşırı) ön eki, protein elektroforezinde gama bandında yer alan globulinler ve -emi (kanda bulunma) ekinden oluşur.
Klinik bağlam
Bulgu, serum protein elektroforezinde gama bölgesindeki artışla saptanır.[1]
En önemli ayrım, artışın çok kaynaklı mı yoksa tek kaynaklı mı olduğudur; bu ayrım tanı yolunu tümüyle değiştirir.
Çok kaynaklı artışta elektroforezde geniş tabanlı bir kabarıklık görülür; birçok farklı plazma hücresi kümesi antikor üretmektedir.
Bu örüntü, kronik enfeksiyonlar, karaciğer hastalığı, otoimmün hastalıklar ve kronik iltihaplı durumlarda görülür ve tepkisel bir yanıtı yansıtır.
Tek kaynaklı artışta ise dar tabanlı keskin bir dikme oluşur; tek bir hücre kümesi aynı antikoru üretmektedir.
Bu örüntü, monoklonal gamopati olarak adlandırılır ve multipl miyelom, Waldenström makroglobulinemisi ve amiloidoz olasılığını akla getirir.
Bu nedenle her elektroforez sonucu, yalnızca düzeyle değil bandın biçimiyle birlikte yorumlanmalıdır; bu ayrımın atlanması ciddi bir hatadır.
Doğrulama için immünfiksasyon elektroforezi ve serbest hafif zincir ölçümü yapılır.
Çok kaynaklı artışın sık nedenleri arasında siroz, kronik viral hepatit, HIV enfeksiyonu, tüberküloz ve otoimmün hastalıklar bulunur.
Otoimmün hepatit ve Sjögren sendromunda belirgin artış tipiktir; IgG4 ilişkili hastalıkta ise belirli bir alt sınıfın artışı görülür.
Çok kaynaklı artış, altta yatan sürecin göstergesidir; kendisi tedavi hedefi değildir.
Buna karşın tek kaynaklı artış, düzeyi düşük olsa bile izlem gerektirir; belirsiz anlamlı monoklonal gamopati yıllar içinde kötü huylu hastalığa dönüşebilir.
Aşırı artış kanın akışkanlığını bozarak hiperviskozite sendromuna yol açabilir; görme bulanıklığı, baş ağrısı, kanama eğilimi ve bilinç değişikliği görülür.
Bu tablo acildir ve plazma değişimi gerektirir.
Yüksek protein düzeyi, ölçüm hatalarına da yol açar; yalancı hiponatremi bu duruma örnektir.
Ayrıca eritrosit sedimentasyon hızı belirgin biçimde yükselir; bu bulgu, iltihap olmadan da gözlenebilir.
Eş anlamlılar
- Poliklonal gamopati (çok kaynaklı biçim için)
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Abbas AK ve ark., Cellular and Molecular Immunology, 10. baskı, 2021.