İçeriğe atla

Atriyal flutter

DrSozluk sitesinden

Atriyal flutter (İng. atrial flutter), atriyumlarda düzenli ve hızlı bir yeniden giriş halkasının sürdürdüğü, tipik olarak testere dişi görünümündeki dalgalarla tanınan supraventriküler aritmidir. Atriyal fibrilasyon ile yakın akrabadır ve sıklıkla birlikte görülür.

Etimoloji

İngilizce flutter sözcüğü "çırpınma, titreşim" anlamındadır ve atriyumların hızlı ancak düzenli kasılmasını betimler; düzensiz ve kaotik olan fibrilasyondan bu yönüyle ayrılır.

Klinik bağlam

Tipik biçimde aritmi, sağ atriyumda kavotriküspit isthmus adı verilen dar bir bölgeden geçen büyük bir yeniden giriş halkasına dayanır. Halkanın anatomik olarak tanımlı olması, bu aritmiyi tedavi açısından ayrıcalıklı kılar: söz konusu isthmusun kateter ablasyonu ile bloke edilmesi, yüksek başarı oranıyla kalıcı çözüm sağlar. Halkanın dönüş yönüne göre saat yönünün tersine (tipik) ve saat yönünde (ters tipik) biçimler ayırt edilir; atipik flutterlar ise sol atriyumda ya da önceki cerrahi ve ablasyon skarları çevresinde döner ve tedavisi daha karmaşıktır.[1]

Atriyum hızı tipik olarak dakikada 250-350 arasındadır; atriyoventriküler düğüm bu uyarıların tümünü iletmediği için ventrikül yanıtı bir orana göre belirlenir. En sık görülen 2:1 iletimde ventrikül hızı yaklaşık 150 dolayında ve düzenli olur — bu değer, dar QRS'li düzenli taşikardilerde flutteri akla getirmesi gereken klasik bir ipucudur. İletim oranı değiştiğinde ritim düzensiz görünebilir ve fibrilasyonla karışabilir. Tanı, elektrokardiyografide alt derivasyonlarda testere dişi biçimindeki atriyal dalgaların gösterilmesiyle konur; hızlı ventrikül yanıtı bu dalgaları gizleyebileceğinden, düğüm iletimini geçici olarak yavaşlatan vagal manevralar ya da adenozin uygulaması dalgaların ortaya çıkarılmasında yardımcıdır.

Zemin oluşturan durumlar arasında hipertansiyon, kalp yetmezliği, kapak hastalıkları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, pulmoner emboli, hipertiroidi, alkol kullanımı, kardiyak cerrahi sonrası dönem ve doğumsal kalp hastalıkları bulunur. Kritik hastalarda ve ameliyat sonrası dönemde sık görülür; genellikle altta yatan bir tetikleyicinin — enfeksiyon, hipovolemi, elektrolit bozukluğu, ağrı, hipoksi — göstergesidir ve bu tetikleyicinin araştırılması tedavinin parçasıdır.

Tromboemboli riski, atriyal fibrilasyondakine benzer kabul edilir; bu nedenle antikoagülasyon kararı aynı risk değerlendirme ölçütleriyle verilir ve yalnızca flutter olması nedeniyle riskin düşük sayılması yanlıştır. Kardiyoversiyon öncesi ve sonrası antikoagülasyon ilkeleri de aynıdır.

Yönetimde hemodinamik olarak kararsız hastada senkronize kardiyoversiyon uygulanır; flutter, göreli olarak düşük enerjiyle sonlandırılabilen bir ritimdir. Kararlı hastalarda iki strateji vardır: hız denetimi ve ritim denetimi. Hız denetimi flutterde fibrilasyona göre daha güç sağlanır; bu güçlük, ritim denetimine ve özellikle kateter ablasyonuna yönelimi artırır. İsthmusa bağımlı tipik flutterde ablasyon, ilaç tedavisine üstün kabul edilir ve erken seçenek olarak sunulabilir.

Önemli bir farmakolojik tuzak, atriyal hızı yavaşlatan antiaritmiklerin — özellikle sınıf IC ajanların — atriyoventriküler düğümün daha kolay iletmesine yol açarak 1:1 iletime ve tehlikeli biçimde hızlı ventrikül yanıtına neden olabilmesidir. Bu nedenle bu ilaçlar, düğüm iletimini yavaşlatan bir ajanla birlikte kullanılır. Ayrıca ablasyon sonrası hastaların önemli bir bölümünde zamanla atriyal fibrilasyon geliştiği bilinmektedir; bu nedenle ablasyon, antikoagülasyon gereksinimini kendiliğinden ortadan kaldırmaz ve izlem sürdürülür.[2]

Klinik tuzakların başında, dakikada 150 dolayındaki düzenli dar QRS'li taşikardinin sinüs taşikardisi sanılması gelir; bu hızda ısrarla sabit kalan bir ritim, flutter açısından değerlendirilmelidir. Bir diğeri, ritim düzensiz göründüğünde değişken iletimli flutterin fibrilasyon olarak yorumlanması ve ablasyonla kalıcı çözüm şansının gözden kaçmasıdır.

Eş anlamlılar

  • Atriyal çırpınma
  • AFL

İlgili terimler

Kaynaklar

  1. Van Gelder IC ve ark., 2024 ESC Guidelines for the Management of Atrial Fibrillation, European Heart Journal, 2024.
  2. Loscalzo J ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, 2022.