Miyokart iskemisi
Miyokart iskemisi (İng. myocardial ischemia), kalp kasının oksijen gereksinimi ile sunumu arasındaki dengenin bozulmasıdır.
Etimoloji
Yunanca mys (kas), kardia (kalp) ve ischein (engellemek) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Kalp kası, oksijeni dinlenme durumunda bile neredeyse en yüksek düzeyde çıkarır. Bu nedenle artan gereksinim yalnızca kan akımının artırılmasıyla karşılanabilir; darlık varlığında bu yedek tükenir ve iskemi ortaya çıkar.[1]
Koroner kanlanmanın büyük bölümü diyastolde gerçekleşir. Bu nedenle taşikardi, dolum süresini kısaltarak hem gereksinimi artırır hem sunumu azaltır. Bu ikili etki, hız denetiminin neden tedavi hedefi olduğunu açıklar.
Sunumu azaltan diğer durumlar ağır anemi, hipoksi, hipotansiyon ve karboksihemoglobin yüksekliğidir. Gereksinimi artıranlar ise ateş, hipertiroidi, sepsis, aşırı efor ve kalp kası kalınlaşmasıdır.
Bu nedenle iskemi, koroner darlık olmadan da gelişebilir; bu tablo tip 2 miyokart enfarktüsü olarak adlandırılır ve tedavisi altta yatan nedenin düzeltilmesidir. Bu ayrım, gereksiz girişimleri önler.
Aort darlığında ise koroner damarlar normal olsa bile iskemi gelişir; kalınlaşmış kas ve azalmış kanlanma birlikte etki eder.
Klinik olarak iskemi, tipik angina biçiminde ortaya çıkar: baskı tarzında göğüs ağrısı, eforla artma, dinlenmeyle azalma. Kararlı angina, öngörülebilir eşikte ortaya çıkar; kararsız angina ise dinlenmede ya da giderek azalan eşiklerde görülür ve akut değerlendirme gerektirir.
Elektrokardiyografide ST çökmesi ve T dalgası değişiklikleri görülür; ancak dinlenme kaydı normal olabilir. Bu nedenle normal elektrokardiyografi iskemiyi dışlamaz.
Alanın en önemli tuzağı sessiz iskemidir. Diyabet hastalarında otonom nöropati nedeniyle ağrı algılanmaz; yaşlılarda ve kadınlarda da tablo atipik seyreder. Nefes darlığı, halsizlik, bulantı ya da bilinç değişikliği tek bulgu olabilir.
Bu nedenle riskli hastalarda açıklanamayan efor kapasitesi kaybı ve nefes darlığı, iskemi açısından değerlendirilmelidir.
Tanıda efor testleri, görüntülemeli stres testleri, koroner bilgisayarlı tomografi anjiyografi ve invazif anjiyografi kullanılır. Test seçimi, test öncesi olasılığa göre yapılır.
Uzun süreli iskemi, kalp kasında geçici işlev kaybına yol açabilir. Sersemlemiş miyokart, kısa süreli iskemi sonrası görülen ve kendiliğinden düzelen tablodur; hazırda bekleyen miyokart ise kronik düşük akıma uyum sağlamış, kanlanma düzeltildiğinde işlevi geri dönen dokudur. Bu ayrım, girişim kararında önemlidir.
Tedavide gereksinimi azaltan ve sunumu artıran yaklaşımlar birlikte kullanılır; ayrıca plak stabilizasyonu için statin ve antiagregan tedavi uygulanır.
Eş anlamlılar
- Kalp kası iskemisi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2021.