Miyozit

Miyozit (İng. myositis), iskelet kaslarının iltihabıdır.

Etimoloji

Yunanca mys (kas) sözcüğü ile iltihabı belirten -itis ekinden oluşur.

Klinik bağlam

Grup, idiyopatik iltihabi miyopatileri kapsar: dermatomiyozit, polimiyozit, immün aracılı nekrotizan miyopati ve inklüzyon cisimcikli miyozit.

Ortak bulgu, gövdeye yakın kaslarda simetrik ve ilerleyici güçsüzlüktür. Hastalar merdiven çıkmakta, oturduğu yerden kalkmakta ve saçını taramakta zorlanır.

Bu dağılım tanısal açıdan değerlidir; uzuvların ucundan başlayan güçsüzlük ise periferik nöropatiyi düşündürür.

Ağrı her zaman bulunmaz; bu nedenle ağrısız güçsüzlük tanıyı dışlamaz.

Dermatomiyozitte deri bulguları eşlik eder: göz kapaklarında mor renk değişikliği, parmak eklemleri üzerinde papüller ve tırnak kıvrımında damar değişiklikleri. Bu bulgular kas tutulumundan önce ortaya çıkabilir.

Klinik açıdan en kritik konu, kanser birlikteliğidir. Özellikle dermatomiyozitte, tanı sırasında ve sonrasında gizli kanser riski belirgin biçimde artar. Bu nedenle yaşa uygun kanser taraması ve seçilmiş olgularda ileri görüntüleme yapılmalıdır. Bu araştırmanın atlanması, önemli bir eksikliktir.

İkinci önemli konu, akciğer tutulumudur. İnterstisyel akciğer hastalığı, hastalığın en önemli ölüm nedenlerindendir ve bazı otoantikorlarla — özellikle antisentetaz antikorlarıyla — güçlü ilişkilidir. Bu nedenle nefes darlığı sorgulanmalı ve solunum işlev testleri yapılmalıdır.

Yutma kaslarının tutulumu, aspirasyon riski doğurur; ses kısıklığı ve yutma güçlüğü uyarıcıdır.

İnklüzyon cisimcikli miyozit, diğerlerinden ayrılır: ileri yaşta başlar, asimetrik ve uzak kasları da tutar, parmak fleksörleri ile kuadriseps kasında belirgindir ve bağışıklık baskılayıcı tedaviye yanıt vermez. Bu ayrımın yapılmaması, gereksiz ve zararlı tedaviye yol açar.

Laboratuvarda kreatin kinaz yüksekliği görülür; ancak düzey her zaman hastalık etkinliğiyle orantılı değildir.

Ayırıcı tanıda ilaç kaynaklı miyopatiler önemlidir. Statin ilişkili kas yakınmaları sıktır ve genellikle ilaç kesilince düzelir; ancak immün aracılı nekrotizan miyopati, statin kesildikten sonra da sürer ve bağışıklık baskılayıcı tedavi gerektirir. Bu ayrım klinikte belirleyicidir.

Diğer nedenler hipotiroidi, elektrolit bozuklukları, alkol, viral enfeksiyonlar ve kalıtsal kas hastalıklarıdır.

Tanıda otoantikorlar, elektromiyografi, manyetik rezonans ve kas biyopsisi kullanılır.

Tedavide kortikosteroid ilk seçenektir; steroid koruyucu bağışıklık baskılayıcılar eklenir. Uzun süreli steroid kullanımının kendisi de kas güçsüzlüğü yapabilir; bu durumda kreatin kinaz normaldir ve ayrım buna dayanır.

Fizik tedavi, kas gücünün korunmasında önemlidir.

Eş anlamlılar

• İltihabi miyopati

İlgili terimler

• Rabdomiyoliz
• Statin
• İnterstisyel akciğer hastalığı
• Otoimmün hastalık
• Kas gücü