Retikülosit

Retikülosit (İng. reticulocyte), kemik iliğinden yeni salınmış, olgunlaşmamış alyuvardır.

Etimoloji

Latince reticulum (küçük ağ) sözcüğünden türetilmiştir; boyandığında görülen ağsı yapıyı anlatır.

Klinik bağlam

Hücre, çekirdeğini atmış ancak içinde kalıntı RNA bulunduran genç alyuvardır. Kanda bir-iki gün içinde olgunlaşır. Sayımı, kemik iliğinin alyuvar üretme yanıtını gösteren en pratik ölçüttür.

Anemi değerlendirmesinde temel bir ayrım sağlar. Sayının artması, kemik iliğinin uygun yanıt verdiğini gösterir ve kanama ya da hemolizi düşündürür. Düşük ya da uygunsuz biçimde normal olması ise üretim kusurunu gösterir; demir, B12 vitamini ve folat eksiklikleri, kronik böbrek hastalığı, kemik iliği hastalıkları ve kronik hastalık anemisi bu grupta yer alır.

Bu basit ayrım, anemi ayırıcı tanısının en verimli ilk adımıdır; buna karşın klinikte sıklıkla atlanır ve doğrudan geniş tetkik panellerine geçilir.

Yorumda önemli bir tuzak vardır: yüzde olarak bildirilen değer, toplam alyuvar sayısına oranlanır. Ağır anemide payda küçüldüğü için yüzde yanıltıcı biçimde yüksek görünür. Bu nedenle mutlak sayı ya da düzeltilmiş değerlerin kullanılması gerekir. Yalnızca yüzdeye bakmak, yetersiz kemik iliği yanıtının yeterli sanılmasına yol açar.

Tedavi izleminde de değerlidir. Demir, B12 ya da folat tedavisine başlandığında sayı birkaç gün içinde yükselir; bu artış, tanının doğrulanması anlamına gelir. Yükselmenin görülmemesi uyum sorununu, emilim bozukluğunu, süren kanamayı ya da ek bir eksikliği düşündürür.

Aplastik anemi ve saf eritrosit aplazisinde sayı çok düşüktür. Parvovirüs B19 enfeksiyonu, öncül hücreleri geçici olarak baskılar; kronik hemolizi olan hastalarda bu durum ani ve ağır anemiye — aplastik kriz — yol açar. Orak hücreli anemi ve herediter sferositoz hastalarında bu tablo acil kabul edilir.

Yenidoğanda ve yüksek rakımda yaşayanlarda sayının yüksek olması olağandır.

Olgunlaşmamış retikülosit oranı ve hücre içindeki hemoglobin içeriğinin ölçümü, kemik iliği yanıtını ve demir kullanılabilirliğini daha erken gösterir; bu ölçümler, eritropoietin tedavisi alan hastalarda izlem için kullanılır.

Kök hücre nakli sonrası kemik iliğinin tutunduğunun ilk göstergelerinden biri, sayının yükselmeye başlamasıdır.

Sayım, otomatik kan sayım cihazlarıyla ya da özel boyama sonrası mikroskobik incelemeyle yapılır.

Eş anlamlılar

• Genç alyuvar

İlgili terimler

• Anemi
• Eritrosit
• Hemoliz
• Kemik iliği
• Eritropoietin