Sağ ventrikül
Sağ ventrikül (İng. right ventricle), kalbin sağ alt boşluğu olup, vücuttan dönen oksijenden fakir kanı akciğer atardamarına pompalayan bölümdür.
Etimoloji
Latince ventriculus (küçük karın, boşluk) sözcüğünden gelir; sağ tarafta bulunması nedeniyle bu adı alır.
Klinik bağlam
Sağ ventrikül, sol ventrikülden yapısal ve işlevsel olarak belirgin biçimde farklıdır; duvarı incedir ve düşük dirençli akciğer dolaşımına kan pompalamak üzere biçimlenmiştir. Bu nedenle hacim yüklenmesine iyi uyum sağlarken, basınç yüklenmesine karşı dayanıksızdır.[1] Bu ayrım klinik açıdan belirleyicidir: akciğer basıncındaki ani bir artış, örneğin masif pulmoner embolide, boşluğun akut olarak genişlemesine ve yetmezliğine yol açar. Buna karşın kronik pulmoner hipertansiyonda duvar kalınlaşarak uyum sağlar ve yetmezlik yıllar içinde gelişir.
Boşluğun beslenmesi de kendine özgüdür. Sol ventrikülden farklı olarak, düşük duvar gerilimi nedeniyle koroner akım hem sistolde hem diyastolde sürer. Ancak basınç yüklendiğinde bu üstünlük ortadan kalkar; duvar gerilimi artar, akım diyastole sıkışır ve iskemi gelişir. Bu düzenek, akut sağ kalp yetmezliğinde tabloların neden hızla kötüleştiğini açıklar: genişleyen boşluk, bölme aracılığıyla sol ventrikülü de sıkıştırır ve dolumunu bozar. Ortaya çıkan kısır döngü, kalp debisinin düşmesiyle sonuçlanır.
Sağ ventrikül enfarktüsü, alt duvar miyokard enfarktüsünün önemli bir bileşenidir ve yönetimi belirgin biçimde değiştirir. Bu hastalarda tansiyon düşüklüğü, boyun venlerinde dolgunluk ve akciğerlerin temiz kalması üçlüsü tipiktir. Tanı, standart kayda ek olarak sağ taraf derivasyonlarının çekilmesiyle konur; bu adımın atlanması sık bir hatadır. Bu tabloda kalp debisi ön yüke bağımlıdır; bu nedenle nitrat ve idrar söktürücü uygulanması ağır dolaşım çöküşüne yol açabilir ve karşı endikedir. Tedavinin temeli, ölçülü sıvı desteği ve gerektiğinde kasılma gücünü artıran ilaçlardır.
Kronik yetmezlikte klinik tablo, sistemik dolaşımda göllenmeyi yansıtır: boyun venlerinde dolgunluk, karaciğer büyümesi, asit ve bacaklarda ödem görülür. Bu bulgular sıklıkla sindirim sistemi ya da karaciğer hastalığına bağlanır; bu tuzak tanı gecikmesinin nedenlerindendir. Değerlendirmede ekokardiyografi temel yöntemdir; boşluk boyutu, işlevi ve akciğer basıncı birlikte incelenir. Mekanik ventilasyon uygulanan hastada yüksek göğüs içi basınç ard yükü artırarak tabloyu ağırlaştırabileceğinden, ayarların gözden geçirilmesi gerekir.
Eş anlamlılar
- Sağ karıncık
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2022.