Taşiaritmi

Taşiaritmi (İng. tachyarrhythmia; Yun. tachys "hızlı" + arrhythmia "ritim bozukluğu"), kalp hızının normalin üzerine çıktığı ritim bozukluklarının genel adıdır.

Etimoloji

Yunanca hızlı anlamındaki tachys ile ritim bozukluğu anlamındaki arrhythmia sözcüklerinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Sınıflandırmanın ilk adımı, QRS genişliğine göre ayrımdır. Dar QRS'li taşikardiler ventrikül üzerinde köken alır ve normal ileti sistemini kullanır; geniş QRS'li taşikardiler ise ventriküler kökenli olabileceği gibi, ileti bozukluğu ya da aksesuar yol nedeniyle geniş görünen supraventriküler ritimler de olabilir. Klinik açıdan temel kural, geniş QRS'li taşikardinin aksi kanıtlanana dek ventriküler taşikardi kabul edilmesidir; özellikle yapısal kalp hastalığı bulunan hastada bu varsayım yaşam kurtarıcıdır.

İkinci ayrım düzenli ve düzensiz olmasıdır. Düzensiz dar QRS'li taşikardide en sık neden atriyal fibrilasyondur; atriyal flutter değişken iletiyle ve multifokal atriyal taşikardi de bu grupta yer alır. Düzenli dar QRS'li taşikardilerde sinüs taşikardisi, atriyoventriküler düğüm içi yeniden giriş taşikardisi, aksesuar yol aracılı taşikardi, atriyal flutter ve atriyal taşikardi düşünülür.

Mekanizmalar üç başlıkta toplanır: yeniden giriş, artmış otomatisite ve tetiklenmiş etkinlik. Yeniden giriş en sık mekanizmadır ve ablasyonla kalıcı biçimde ortadan kaldırılabilir.

Klinik tabloda çarpıntı, göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı, baş dönmesi, halsizlik ve senkop bulunur. Değerlendirmede belirleyici olan, hastanın hemodinamik durumudur: hipotansiyon, bilinç değişikliği, iskemi bulguları ya da akut kalp yetersizliği varsa tablo dengesiz kabul edilir ve gecikmeden senkronize kardiyoversiyon uygulanır. Dengeli hastada ise tanısal değerlendirme ve ilaç tedavisi için zaman vardır; on iki derivasyonlu elektrokardiyografinin kaydedilmesi, hem tanı hem sonraki tedavi için değerlidir ve sık atlanan bir adımdır.

Dengeli, düzenli ve dar QRS'li taşikardide vagal manevralar ilk basamaktır; değiştirilmiş Valsalva manevrasının başarı oranını artırdığı gösterilmiştir. Yanıt alınamazsa adenozin uygulanır; ilaç hem tedavi eder hem ritmi geçici olarak yavaşlatarak atriyal etkinliği ortaya çıkarır ve tanıya katkı sağlar. Atriyal fibrilasyon ve flutterda hız denetimi ya da ritim denetimi stratejisi seçilir; inme riski değerlendirilerek antikoagülasyon kararı verilir.

Geniş QRS'li taşikardide adenozin ve kalsiyum kanal blokerlerinin dikkatsiz kullanımı tehlikelidir. Özellikle aksesuar yol bulunan hastada gelişen atriyal fibrilasyonda — düzensiz, geniş ve çok hızlı ritim — atriyoventriküler düğümü yavaşlatan ilaçlar iletiyi aksesuar yola kaydırarak ventriküler fibrilasyona yol açabilir; bu hastalarda bu ilaçlardan kaçınılır ve kardiyoversiyon ya da uygun antiaritmik yeğlenir. Bu, klinikte bilinmesi gereken en kritik kurallardandır.

Nabızsız ventriküler taşikardi ve ventriküler fibrilasyon, kalp durması ritimleridir; tedavi defibrilasyondur ve kardiyopulmoner resüsitasyon ilkeleri geçerlidir. Torsades de pointes, uzamış QT zemininde gelişen özel bir biçimdir; tedavide magnezyum verilir, sorumlu ilaçlar kesilir ve elektrolit bozuklukları düzeltilir.

Geri döndürülebilir nedenlerin araştırılması yönetimin ayrılmaz parçasıdır: sepsis, ateş, ağrı, anemi, hipovolemi, hipertiroidi, pulmoner emboli, elektrolit bozuklukları, ilaçlar, alkol ve uyarıcı maddeler. Sinüs taşikardisi bir aritmi değil, altta yatan bir sürecin yanıtıdır; hızın ilaçla baskılanması yerine nedenin düzeltilmesi gerekir — yoğun bakımda sık yapılan bir hatadır.

Uzun dönem yönetiminde ilaç tedavisi, kateter ablasyonu ve seçilmiş hastalarda implante defibrilatör yer alır. Ablasyon, düğüm içi yeniden giriş ve aksesuar yol aracılı taşikardilerde yüksek başarıyla kalıcı çözüm sağlar.

Eş anlamlılar

• Taşikardi (hızlı ritim)
• Hızlı ritim bozukluğu

İlgili terimler

• Atriyal fibrilasyon
• Ventriküler taşikardi
• Kateter ablasyonu
• Kardiyoversiyon
• Bradikardi