Mide

Mide (İng. stomach; Lat. gaster), yemek borusu ile onikiparmak bağırsağı arasında yer alan, sindirimin başladığı torba biçimli sindirim organıdır.

Etimoloji

Arapça kökenli mide sözcüğünden gelir; Latince karşılığı gasterdir.

Klinik bağlam

Organ; kardiya, fundus, korpus, antrum ve pilor bölümlerine ayrılır. Duvarında bulunan hücreler farklı salgılar üretir: paryetal hücreler asit ve intrensek faktör, esas hücreler pepsinojen, mukoza hücreleri koruyucu mukus ve bikarbonat, G hücreleri ise gastrin salgılar.

Asit salgısı, mikroorganizmalara karşı savunma sağlar ve bazı besinlerin emilimini kolaylaştırır. Buna karşılık mukoza, mukus tabakası, bikarbonat salgısı, prostaglandinler ve yeterli kan akımıyla korunur. Hastalıkların çoğu, saldırgan ve koruyucu etkenler arasındaki dengenin bozulmasından doğar.

İntrensek faktör üretimi klinik açıdan önemlidir; B12 vitamini emilimi için gereklidir. Otoimmün gastritte bu üretimin kaybı pernisiyöz anemiye yol açar. Aynı nedenle mide ameliyatı geçirenlerde ömür boyu B12 desteği gerekir; bu izlem sıklıkla atlanır.

Başlıca hastalıklar gastrit, peptik ülser, reflü hastalığı, mide kanseri ve motilite bozukluklarıdır. Helicobacter pylori ve steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar, ülserin başlıca nedenleridir.

Ülser kanaması, üst sindirim sistemi kanamasının en sık nedenidir. Melena ya da kanlı kusma ile başvuran hastada, endoskopik değerlendirme ve gerektiğinde girişim uygulanır; proton pompası inhibitörü tedavisi bu girişimi tamamlar.

Mide kanserinde en önemli tuzak, belirtilerin asit baskılayıcı ilaçlarla geçici olarak düzelmesidir. Yutma güçlüğü, ilerleyici kilo kaybı, kanama, anemi ve ileri yaşta yeni başlayan yakınmalarda ilaçla izlem yerine endoskopi yapılmalıdır. Bu gecikme, tanının ileri evrede konmasının başlıca nedenidir.

Mide boşalmasının gecikmesi, diyabet hastalarında otonom nöropatiye bağlı olarak görülür; bulantı, erken doyma ve kan şekeri dalgalanmaları yapar.

Klinik açıdan kritik bir konu, mide içeriğinin akciğere kaçmasıdır. Bilinci kapalı hastalarda, gebelerde ve dolu mideli hastalarda aspirasyon riski yüksektir; anestezi uygulamasında bu risk ayrıca değerlendirilir ve hızlı ardışık entübasyon tekniği kullanılır.

Sonda ile beslenen hastalarda, uzatılmış salınımlı tabletlerin ezilmesi ölümcül aşırı doza yol açabilir; ezilebilirlik listelerine başvurulmalıdır.

Bariatrik cerrahi sonrası vitamin ve mineral eksiklikleri ömür boyu izlem gerektirir; tiamin, B12 vitamini, demir, kalsiyum ve D vitamini başlıcalarıdır.

Eş anlamlılar

• Gaster

İlgili terimler

• Mide ülseri
• Helicobacter pylori
• Proton pompası inhibitörü
• Reflü hastalığı
• B12 vitamini