Çift görme

Çift görme (İng. diplopia; Yun. diploos çift, ops göz), tek bir nesnenin iki ayrı görüntü olarak algılanmasıdır.

Etimoloji

Yunanca diploos (çift) ve ops (göz) sözcüklerinden türeyen diplopi teriminin Türkçe karşılığıdır.

Değerlendirmedeki ilk ve en belirleyici adım, yakınmanın tek gözle sürüp sürmediğinin sorulmasıdır.^[1]

Bir göz kapatıldığında görüntü tekleşiyorsa, tablo iki gözlüdür ve göz hareketlerinin uyumsuzluğundan kaynaklanır.

Bir göz kapatıldığında çift görme sürüyorsa, sorun o gözün kendisindedir.

Bu ikinci durumda katarakt, kornea düzensizliği, mercek kayması ve kırma kusurları düşünülür; nörolojik neden aranmaz.

Bu basit soru, gereksiz nörolojik inceleme ile yaşamı tehdit eden tanının atlanması arasındaki farkı belirler.

İki gözlü çift görmenin nedenleri kas, sinir-kas kavşağı ve sinir düzeyinde gruplanır.

Kafa çiftlerinden üçüncü, dördüncü ve altıncı sinirler göz hareketlerini yönetir; her birinin felci farklı örüntü oluşturur.

Altıncı sinir felcinde göz dışa bakamaz; yanlara bakışta çift görme artar.

Dördüncü sinir felcinde aşağı bakışta belirginleşir; hasta başını yana eğerek düzeltmeye çalışır.

Üçüncü sinir felci en kritik olanıdır; göz kapağı düşer, göz dışa ve aşağı kayar.

Bu felçte gözbebeğinin durumu belirleyicidir; bu ayrım yaşamsaldır.

Gözbebeği genişlemiş ve ışığa yanıtsızsa, dıştan bası düşünülmelidir; anevrizma acil olarak araştırılır.

Bunun nedeni, gözbebeğini uyaran liflerin sinirin dış yüzeyinde seyretmesi ve basıdan önce etkilenmesidir.

Gözbebeği korunmuşsa, damarsal kökenli iskemik felç olasılığı yüksektir; diyabet ve hipertansiyon zemininde görülür.

Bu ayrımın bilinmemesi, ölümcül bir anevrizmanın gözden kaçmasına yol açar.

Gün içinde değişen ve yorgunlukla artan çift görme, miyastenia gravisi düşündürür; göz kapağı düşmesi eşlik eder.

Bu tabloda gözbebeği daima korunur; bu bilgi ayırıcı tanıda değerlidir.

Tiroit göz hastalığında kaslar kalınlaşır ve hareket kısıtlanır; göz öne doğru çıkar.

Göz çukuru kırıklarında kas sıkışması görülür; travma öyküsü belirleyicidir.

Beyin sapı lezyonları ve multipl skleroz, iç göz kaslarını yöneten yolakları etkileyerek özgün örüntüler oluşturur.

Ani başlangıçlı çift görme, baş ağrısı ve bilinç değişikliğiyle birlikteyse acil görüntüleme gerekir.

Tedavi nedene yöneliktir; geçici dönemde prizma ya da gözün kapatılması rahatlama sağlar.