Kalıcı kalp pili

Kalıcı kalp pili (İng. permanent pacemaker), kalbin elektriksel uyarısını üreten ya da destekleyen, deri altına yerleştirilen elektronik cihazdır. Belirti veren bradikardilerin ve iletim bozukluklarının kesin tedavisidir.

Etimoloji

Türkçe "pil" sözcüğü cihazın enerji kaynağına göndermedir; uluslararası yazında pacemaker — hız belirleyici — terimi kullanılır.

Klinik bağlam

Sistem iki bileşenden oluşur: göğüs duvarına yerleştirilen jeneratör ve kalp boşluklarına ilerletilen elektrotlar. Elektrot sayısına göre tek odacıklı, çift odacıklı ve biventriküler sistemler bulunur. Elektrotsuz — kapsül biçiminde, doğrudan ventrikül içine yerleştirilen — sistemler, seçilmiş hastalarda elektrot komplikasyonlarını ortadan kaldıran bir seçenek olarak kullanıma girmiştir.

Başlıca endikasyonlar belirti veren sinüs düğümü işlev bozukluğu, ileri derecede atriyoventriküler blok — ikinci derece Mobitz II ve tam blok —, atriyal fibrilasyona eşlik eden belirtili bradikardi, karotis sinüs aşırı duyarlılığı ve seçilmiş nörokardiyojenik senkop olgularıdır. Belirtiler ile bradikardi arasındaki ilişkinin gösterilmesi, endikasyonun temel koşuludur; asemptomatik ve geri döndürülebilir nedenlere bağlı bradikardilerde — ilaç etkisi, hipotiroidi, elektrolit bozukluğu, iskemi, uyku sırasındaki fizyolojik yavaşlama — önce neden düzeltilmelidir.

Kardiyak resenkronizasyon tedavisi ayrı bir endikasyon grubudur: düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği ve geniş QRS bulunan seçilmiş hastalarda, sol ve sağ ventrikülün eşzamanlı uyarılmasıyla belirtiler, hastaneye yatış ve ölüm oranı azalır. His demeti ve sol dal alanı uyarımı gibi fizyolojik uyarım yöntemleri son yıllarda öne çıkmıştır.

Cihazlar standart bir kodla tanımlanır: uyarılan boşluk, algılanan boşluk, algılamaya verilen yanıt ve hıza uyarlama özelliği sırasıyla belirtilir. Gereksiz ventrikül uyarımının kalp yetersizliğine katkıda bulunduğu gösterildiğinden, programlamada kendi iletimin korunmasına öncelik veren algoritmalar kullanılır.

Komplikasyonlar erken ve geç olarak ayrılır. Erken dönemde pnömotoraks, cep hematomu, elektrot yer değiştirmesi, perforasyon ve tamponad görülebilir. Geç dönemde cihaz cebi enfeksiyonu ve sistem enfeksiyonu, elektrot kırılması, venöz darlık ve tromboz, triküspit yetersizliği ve pil sendromu — ventrikül uyarımının atriyoventriküler uyumu bozmasıyla ortaya çıkan halsizlik, çarpıntı ve hipotansiyon — bildirilmiştir. Sistem enfeksiyonunda ve elektrot ilişkili enfektif endokarditte tedavi, tüm sistemin çıkarılmasını gerektirir; yalnızca antibiyotikle tedavi yetersiz kalır.

İzlem düzenli aralıklarla yapılır; uzaktan izlem sistemleri sorunların erken saptanmasını sağlar. Kontrolde pil ömrü, elektrot ölçümleri, uyarım yüzdesi ve kaydedilen aritmi olayları değerlendirilir. Kaydedilen sessiz atriyal fibrilasyon epizotları, inme riskinin değerlendirilmesinde kullanılır.

Girişim ve ameliyat çevresinde özel önlemler gerekir. Elektrokoter kullanımı cihazın algılamasını bozabilir; monopolar koterden kaçınılması, kullanılacaksa kısa aralıklarla ve dönüş plakasının cihazdan uzak yerleştirilmesi önerilir. Pil bağımlı hastalarda cihazın asenkron kipe programlanması ya da mıknatıs uygulanması planlanır; işlem boyunca kesintisiz elektrokardiyografik izlem ve harici uyarım olanağının hazır bulundurulması standart uygulamadır. İşlem sonrası cihazın yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Manyetik rezonans görüntüleme, geçmişte mutlak engel kabul edilirken, günümüzde uyumlu sistemlerde ve belirlenmiş protokollerle güvenle uygulanabilmektedir; cihazın marka, model ve uyumluluk bilgisinin kayıtlarda bulunması bu nedenle önemlidir.

Yaşam sonu dönemde cihaz yönetimi de ele alınmalıdır; kalp pilinin kapatılması genellikle konfor sağlamaz, buna karşılık implante defibrilatörün şok işlevinin devre dışı bırakılması gereksiz acıyı önler ve hastayla önceden konuşulması önerilir.

Eş anlamlılar

• Pacemaker
• Kalp pili

İlgili terimler

• Bradikardi
• Atriyoventriküler blok
• Kalp yetersizliği
• İmplante kardiyoverter defibrilatör
• Elektrokardiyografi