Kas seğirmesi
Kas seğirmesi (İng. muscle twitch, fasciculation), kas liflerinin küçük bir bölümünün istemsiz, kısa süreli kasılmasıdır.
Etimoloji
Türkçe seğirmek eyleminden türetilmiştir; Latince fasciculus (küçük demet) sözcüğünden gelen fasikülasyon terimi de kullanılır.
Klinik bağlam
Bulgu, tek bir motor ünitenin kendiliğinden boşalmasıyla oluşur. Deri altında dalgalanma biçiminde görülür; eklem hareketine yol açmaz. Bu özellik, daha büyük ve sıçratıcı hareketler oluşturan miyoklonustan ayırır.[1]
En sık görülen biçimi iyi huyludur. Göz kapağında, baldırda ve başparmak çevresinde ortaya çıkar; yorgunluk, uykusuzluk, kaygı, kafein, sigara ve yoğun egzersiz tetikleyicidir. Bu biçimde kas gücü, refleksler ve kas hacmi normaldir; bulgu zararsızdır ve kendiliğinden geçer.
Ayırıcı değerlendirmenin temeli, eşlik eden bulgulardır. Seğirmeye kas güçsüzlüğü, kas erimesi, refleks artışı, yutma ve konuşma güçlüğü eşlik ediyorsa alt motor nöron hastalığı düşünülür. Amiyotrofik lateral skleroz, bu grubun en önemli hastalığıdır ve dilde seğirme ile kas erimesi tanısal değer taşır.
En önemli klinik tuzak, izole seğirmenin bu hastalığın habercisi sanılmasıdır. Güçsüzlük ve erime bulunmayan izole seğirmede ciddi hastalık olasılığı çok düşüktür. Bu bilginin hastaya açıkça anlatılması, yaygın ve ağır bir kaygıyı önler. Tersine, güçsüzlükle birlikte görülen seğirmenin hafife alınması da tanı gecikmesine yol açar.
Diğer nedenler arasında sinir kökü basısı, tuzak nöropatiler, periferik nöropati, elektrolit bozuklukları — özellikle hipomagnezemi, hipokalsemi ve hipokalemi —, hipertiroidi, ilaç yan etkileri ve geçirilmiş poliomiyelit sayılır.
Kolinesteraz engelleyici ilaçlar ve organofosfat zehirlenmesi yaygın seğirmeye yol açar; bu tabloya salgı artışı, gözbebeği daralması ve bradikardi eşlik eder ve acil tedavi gerektirir.
Anestezi uygulamasında süksinilkolin, etkisinin başlangıcında yaygın seğirme oluşturur. Bu ilaç, yanık, uzamış hareketsizlik, omurilik yaralanması ve kas hastalıklarında ölümcül hiperkalemiye yol açabilir; bu nedenle bu hastalarda kullanılmaz. Alanın en kritik güvenlik kurallarındandır.
Tetani, farklı bir tablodur; düşük kalsiyum düzeyine bağlı olarak el ve ağız çevresinde kasılmalarla seyreder ve seğirmeyle karıştırılmamalıdır. Hiperventilasyon da alkaloz yoluyla benzer bulgular oluşturur.
Değerlendirmede öykü, kas gücü muayenesi, refleksler, kas hacmi, dil incelemesi, elektrolitler, tiroit işlevleri ve ilaç öyküsü yer alır. Kuşkulu olgularda elektromiyografi yapılır; bu incelemede seğirmenin kaynağının denervasyona bağlı olup olmadığı ayırt edilebilir.
Tedavi nedene yöneliktir. İyi huylu biçimde uyaranların azaltılması, uyku düzeni ve güvence verilmesi yeterlidir; ilaç tedavisi genellikle gerekmez.
Eş anlamlılar
- Fasikülasyon
- Kas titremesi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 12. baskı, 2023.