Miyoklonus
Miyoklonus (İng. myoclonus; Yun. mys, kas + klonos, çırpınma), kasların ani, kısa süreli ve istemsiz kasılmasıdır.
Etimoloji
Yunanca mys (kas) ve klonos (çırpınma) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Hareket, ani bir sıçrama biçimindedir ve titremeden ayrılır; titreme ritmik ve sürekli iken bu hareket ani ve düzensizdir. Kas kasılmasıyla ortaya çıkan biçimi pozitif, kas tonusunun anlık kesilmesiyle oluşan biçimi ise negatif miyoklonus olarak adlandırılır.[1]
Negatif biçimin en bilinen örneği asteriksistir; kollar uzatılıp eller yukarı bükülerek aranır. Karaciğer yetmezliği, hiperkapnik asidoz, üremi ve ağır kalp yetmezliğinde görülür ve metabolik ensefalopatinin değerli bulgusudur.
Fizyolojik biçimler zararsızdır: uykuya dalarken görülen sıçramalar ve hıçkırık bu gruptadır.
Patolojik nedenler geniştir. Metabolik nedenler arasında böbrek ve karaciğer yetmezliği, hipoglisemi, hiponatremi, hipokalsemi ve hipomagnezemi bulunur.
İlaçlar sık ve gözden kaçan bir nedendir. Opioidlerin böbrek yetmezliğinde biriken etkin ürünleri, gabapentinoidlerin doz ayarı yapılmadan kullanımı, lityum, antidepresanlar, antipsikotikler ve bazı antibiyotikler sorumludur. Böbrek işlevine göre doz ayarlanmaması, bu tablonun en sık önlenebilir nedenidir.
Serotonin sendromunda miyoklonus, klonus ve refleks artışıyla birlikte görülür; bu üçlü, ayırıcı tanıda belirleyicidir.
Nörolojik nedenler arasında epileptik miyoklonus, kortikobazal ve dejeneratif hastalıklar, prion hastalıkları ve subakut sklerozan panensefalit bulunur.
Kardiyak arrest sonrası ortaya çıkan miyoklonus, klinik açıdan özel öneme sahiptir. Erken dönemde görülen yaygın ve dirençli biçim, kötü nörolojik gidişle ilişkilendirilmiştir; ancak yalnızca bu bulguya dayanarak tedavi sınırlaması kararı verilmesi doğru değildir. Bazı hastalarda iyi nörolojik iyileşme görülmüştür; Lance-Adams sendromu, bilinç açıldıktan sonra süren ve tedavi edilebilir bir biçimdir. Bu ayrım, en önemli klinik tuzaklardandır.
Ayırıcı tanıda nöbet önemlidir; miyoklonusta bilinç genellikle korunur ve göz bulguları eşlik etmez. Kuşkulu olgularda elektroensefalografi ayrımı sağlar.
Değerlendirmede ilaç öyküsü, böbrek ve karaciğer işlevleri, elektrolitler, kan şekeri ve gerektiğinde görüntüleme yer alır.
Yönetimde nedenin düzeltilmesi esastır; ilaç kaynaklı olgularda doz azaltımı ya da ilaç değişikliği çoğu kez yeterlidir. Belirti tedavisinde bazı antiepileptikler kullanılır.
Eş anlamlılar
- Kas sıçraması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 12. baskı, 2023.