Kaba tremor

Kaba tremor (İng. coarse tremor), genliği büyük, hızı düşük olan istemsiz ritmik titremedir.

Etimoloji

Türkçe kaba sıfatı ile Latince tremor (titreme) sözcüğünün birleşimidir.

Klinik bağlam

Titremeler, genlik ve hıza göre kaba ve ince olarak ayrılır. İnce titreme hızlı ve küçük genliklidir; hipertiroidi, kaygı, kafein ve beta agonist ilaçlarla görülür. Kaba titreme ise yavaş ve büyük genliklidir ve genellikle daha ciddi nörolojik ya da metabolik bir bozukluğu gösterir.

Ortaya çıkış durumuna göre sınıflandırma daha yol göstericidir. Dinlenme titremesi, uzuv desteklenmiş ve gevşekken görülür ve Parkinson hastalığının tipik bulgusudur; hareketle azalması ayırt edicidir. Duruş titremesi, kolların uzatılmasıyla belirginleşir. Amaca yönelik hareketin sonunda artan titreme ise beyincik tutulumunu gösterir.

Kaba nitelikte titremenin başlıca nedenleri arasında beyincik hastalıkları, multipl skleroz, inme, Wilson hastalığı, ağır esansiyel tremor, ilaç yan etkileri ve metabolik bozukluklar sayılır.

Metabolik nedenler ayrı bir öneme sahiptir. Karaciğer yetmezliğinde görülen asteriksis, gerçek bir titreme değil, kas tonusunun anlık kesintileriyle ortaya çıkan çırpınma hareketidir; kollar uzatılıp eller yukarı bükülerek aranır. Aynı bulgu hiperkapnik asidoz, üremi ve ağır kalp yetmezliğinde de görülür. Bu ayrımın bilinmemesi, tablonun basit bir titreme sanılmasına yol açar.

Alkol yoksunluğu, kaba titremenin en sık ve en tehlikeli nedenlerindendir; son içkiden saatler sonra başlar, terleme, taşikardi ve huzursuzlukla birlikte görülür. Tedavi edilmezse nöbet ve deliryum tremens gelişir. Hastanede yatan hastada açıklanamayan titreme ve huzursuzlukta bu olasılık mutlaka değerlendirilmelidir.

İlaçlara bağlı nedenler arasında lityum toksisitesi öne çıkar; ince titreme tedavi dozunda beklenen bir bulgu iken, kaba titremenin ortaya çıkması toksisitenin uyarıcı işaretidir ve düzey ölçümü gerektirir. Valproik asit, antipsikotikler, bazı antidepresanlar ve immünosüpresifler de titremeye yol açar.

Wilson hastalığı, genç yaşta ortaya çıkan titremede mutlaka akla getirilmelidir; kanat çırpma biçiminde kaba titreme, karaciğer bulguları, ruhsal değişiklikler ve gözde Kayser-Fleischer halkası tanısal ipuçlarıdır. Tedavi edilebilir olması nedeniyle gözden kaçırılmaması gereken bir tanıdır.

Değerlendirmede titremenin ortaya çıkış koşulu, tutulan bölge, simetri, eşlik eden nörolojik bulgular, ilaç ve alkol öyküsü, aile öyküsü ve başlangıç hızı sorgulanır. Ani başlangıç, yapısal bir nedeni düşündürür.

Laboratuvar incelemesinde tiroit işlevleri, karaciğer ve böbrek testleri, elektrolitler, bakır ve seruloplazmin düzeyi ile ilaç düzeyleri yer alır; görüntüleme seçilmiş olgularda yapılır.

Tedavi nedene yöneliktir; düzeltilebilir metabolik nedenlerin ve ilaç etkilerinin ortaya konması önceliklidir.

Eş anlamlılar

• Kaba titreme

İlgili terimler

• Tremor
• Parkinson hastalığı
• Asteriksis
• Alkol yoksunluğu
• Wilson hastalığı