Konfüzyon

Konfüzyon (İng. confusion; Lat. confundere, karıştırmak), düşüncenin berraklığının bozulması, dikkat ve yönelim kaybıyla seyreren zihinsel durumdur.

Etimoloji

Latince confundere (karıştırmak, birbirine katmak) fiilinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Bulgu, düşünce akışının düzensizleşmesi, dikkatin sürdürülememesi ve zaman, yer ve kişi yöneliminin bozulmasıyla tanımlanır. Tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir sorunun göstergesidir; bu nedenle ilk adım nedenin araştırılmasıdır.

En sık karşılaşılan çerçeve deliryumdur; akut başlangıç, gün içinde dalgalanma ve dikkat bozukluğu belirleyicidir. Demansta ise başlangıç sinsi, seyir ilerleyicidir ve dikkat erken dönemde korunur. İki tablo bir arada bulunabilir; demanslı hastada ani kötüleşme, daima deliryum açısından değerlendirilmelidir. Bu ayrımın yapılmaması, tedavi edilebilir nedenlerin gözden kaçmasının başlıca sebebidir.

Nedenler geniştir ve öncelikle hızla düzeltilebilir olanlar dışlanır: hipoglisemi, hipoksi, hiperkapnik asidoz, hipotansiyon, ateş, ağrı, idrar tutulması, kabızlık, elektrolit bozuklukları — özellikle hiponatremi —, üremi, karaciğer yetmezliği ve tiroit işlev bozuklukları.

Enfeksiyonlar, yaşlıda en sık nedenlerdendir; üriner enfeksiyon ve pnömoni tipik ateş ve odaksal bulgu vermeden yalnızca zihinsel durum değişikliğiyle ortaya çıkabilir. Buna karşılık her zihinsel değişikliğin idrar enfeksiyonuna bağlanması ve belirtisiz bakteri üremesinin tedavi edilmesi, yaygın ve zararlı bir hatadır; bu yaklaşım gerçek nedeni gizler ve gereksiz antibiyotik kullanımına yol açar.

İlaçlar en sık ve en kolay düzeltilebilir nedendir. Antikolinerjik etkili ilaçlar, benzodiazepinler, opioidler, gabapentinoidler, kortikosteroidler, antihistaminikler ve çoklu ilaç kullanımı sorumludur. Yeni başlanan ya da dozu değiştirilen ilaçlar mutlaka gözden geçirilir. Yoksunluk durumları — alkol, benzodiazepin, nikotin — ayrıca değerlendirilir.

Nörolojik nedenler arasında inme, subdural hematom, menenjit, ensefalit, nöbet sonrası dönem ve kafa travması bulunur. Odaksal nörolojik bulgu, ani başlangıç, baş ağrısı, ateş ya da travma öyküsü varlığında görüntüleme gerekir.

Beslenme kaynaklı nedenler ayrı bir öneme sahiptir. Wernicke ensefalopatisi, tiamin eksikliğine bağlıdır; konfüzyon, göz hareket bozukluğu ve denge kaybı üçlüsüyle tanımlansa da olguların çoğunda üçlü tam değildir. Kuşku duyulduğunda tiamin gecikmeden verilir; şeker içeren sıvıların tiaminden önce verilmesi tabloyu ağırlaştırır. Bu sıralama, kritik bir güvenlik kuralıdır.

Değerlendirmede dikkat testleri, yönelim sorgusu, ilaç listesi, temel laboratuvar incelemeleri, idrar ve akciğer değerlendirmesi yapılır.

Yönetimde nedenin tedavisi esastır; buna ek olarak sakin ortam, gündüz-gece düzeninin korunması, gözlük ve işitme cihazının sağlanması, erken hareketlenme ve gereksiz kateterlerin çıkarılması etkilidir. İlaç tedavisi son seçenektir.

Eş anlamlılar

• Bilinç bulanıklığı
• Zihin karışıklığı

İlgili terimler

• Deliryum
• Demans
• Bilinç değişikliği
• Wernicke ensefalopatisi
• Huzursuzluk