Miyokart enfarktüsü
Miyokart enfarktüsü (İng. myocardial infarction), koroner kan akımının kesilmesine bağlı olarak kalp kası hücrelerinin ölmesidir.
Etimoloji
Yunanca mys (kas) ve kardia (kalp) sözcükleri ile Latince infarcire (tıkamak) fiilinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Olayların çoğu, ateroskleroz plağının yırtılması ve üzerinde pıhtı oluşmasıyla gelişir. Bu nedenle darlık derecesi tek başına belirleyici değildir; hafif darlık yapan kararsız bir plak da ölümcül olay doğurabilir.[1]
Evrensel tanım, kalp kası hasarının troponin yüksekliğiyle gösterilmesi ve buna iskemi kanıtının eşlik etmesine dayanır. Tipler ayrılmıştır: birinci tipte plak yırtılması, ikinci tipte ise oksijen sunumu ile gereksinim arasındaki dengesizlik vardır. İkinci tip; sepsis, ağır anemi, hipotansiyon, taşikardi ve solunum yetmezliğinde görülür ve tedavisi farklıdır; asıl yaklaşım altta yatan nedenin düzeltilmesidir. Bu ayrımın yapılmaması, gereksiz girişimlere yol açar.
Troponin yüksekliği yalnızca kalp krizini göstermez; kalp yetmezliği, pulmoner emboli, kronik böbrek hastalığı, miyokardit ve ritim bozukluklarında da yükselir. Klinik bağlam olmadan yorumlanması sık yapılan bir hatadır.
Elektrokardiyografiye göre iki ana yol izlenir. ST yükselmesiyle seyreden tabloda damarın acilen açılması gerekir; birincil perkütan girişim tercih edilir, ulaşılamıyorsa trombolitik tedavi uygulanır. Burada belirleyici olan zamandır; gecikme doğrudan kalıcı kas kaybına dönüşür.
ST yükselmesi olmayan tabloda risk değerlendirmesine göre erken girişim planlanır.
Bazı örüntüler kolayca gözden kaçar. Arka duvar enfarktüsü, ön derivasyonlarda ST çökmesi olarak görünür; sol dal bloğu tabloyu maskeleyebilir. Yeni gelişen sol dal bloğu ve uygun klinik, acil değerlendirme gerektirir.
Sağ ventrikül tutulumu ayrı bir öneme sahiptir. Bu hastalarda ön yük bağımlılığı vardır; nitrat verilmesi ani ve derin hipotansiyona yol açar. Tedavi sıvı desteğidir. Bu tuzak, alt duvar enfarktüsünde mutlaka akılda tutulmalıdır.
Belirtiler tipik olarak baskı tarzında göğüs ağrısı, kola ya da çeneye yayılım, terleme ve nefes darlığıdır. Ancak yaşlılarda, kadınlarda ve diyabet hastalarında ağrı bulunmayabilir; nefes darlığı, bulantı, halsizlik ya da bilinç değişikliği tek bulgu olabilir. Bu sessiz seyir, tanı gecikmesinin başlıca nedenidir.
Komplikasyonlar arasında ritim bozuklukları, kardiyojenik şok, kalp yetmezliği, kapak kasının kopması, septum yırtılması, serbest duvar yırtılması, perikardit ve duvar anevrizması bulunur.
İkincil korunmada antiagregan tedavi, statin, beta bloker, renin-anjiyotensin sistemi engelleyicileri, sigaranın bırakılması ve kalp rehabilitasyonu yer alır. Rehabilitasyonun ölüm oranını azalttığı gösterilmiştir ancak yeterince kullanılmaz.
Eş anlamlılar
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2021.